For The Public (SE) For The Public (IT) For The Public (DE) For The Public (FI) For The Public (CZ) For The Public (GR)
Home
About Us
Contact us
Consortium Description
Management
Research Partners
Partner Institutions
Research Activities
Summary
Dissemination of Knowledge
News
Contact
Press Releases
Events
FP6 Facts
For The Public
(Multilingual Content)
Project
News And Views
FP6

Content : For The Public (GR)
Posted on Friday, May 04 @ 16:07:25 EEST by admin
For The Public
 
The Apotherapy project: information for the public (March 2007)
(Also available in: GR[GR] - CZ[CZ] - FI[FI] - DE[DE] - IT[IT] - SE[SE] - EN[EN] )


Το ερευνητικό πρόγραμμα Apotherapy:  η επιστημονική κοινότητα της Ευρώπης αντιμέτωπη με τον καρκίνο.

Στις μέρες μας λίγοι είναι αυτοί που δεν σχετίζονται είτε άμεσα είτε μέσω δικών τους ανθρώπων με τον καρκίνο. Παρά την πρόοδο στην ιατρική έρευνα τις τελευταίες δεκαετίες, η ασθένεια παραμένει μία πρωταρχική αιτία θανάτου παγκοσμίως. Στην Ευρωπαϊκή  Ένωση περίπου 1 στους 5 θανάτους προκαλείται από τον καρκίνο, οι δε κοινωνικές, ψυχολογικές και οικονομικές επιπτώσεις του είναι επίσης σημαντικές.

Ο όρος ‘καρκίνος’ καλύπτει ένα εύρος δυσλειτουργιών που επιφέρουν ανεξέλεγκτη αύξηση του αριθμού δομικών μονάδων του σώματός μας, των κυττάρων, σχηματίζοντας ‘καρκινικούς όγκους’.  Ένας πρωτεύον όγκος αρχικά δημιουργείται σε έναν ιστό του σώματος και συχνά κάποια καρκινικά κύτταρα διαχωρίζονται από αυτόν και μεταναστεύουν σε άλλους ιστούς του σώματος και εγκαθίστανται σε αυτούς. Τότε μιλάμε για ‘μετάσταση’ και δημιουργία ενός δευτερεύοντος όγκου.

Στις μέρες μας, ειδικές θεραπείες είναι διαθέσιμες για συγκεκριμένους τύπους καρκίνων και η πρόοδος που έχει επιτευχθεί τις τελευταίες δεκαετίες σημαίνει πως περισσότεροι άνθρωποι επιβιώνουν για μακρύτερη περίοδο από τη στιγμή της διάγνωσης. Παρόλα αυτά, οι υπάρχουσες θεραπείες, συμπεριλαμβανομένων της χημειοθεραπείας και της ακτινοθεραπείας, συχνά δεν οδηγούν σε μακροχρόνια ίαση και οι παρενέργειές τους έχουν τεράστιες επιπτώσεις στη ζωή των καρκινοπαθών.

Με αυξημένο το προσδοκώμενο ζωής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και με προγνώσεις που να θέλουν την πληθυσμιακή ομάδα ηλικίας άνω των 50 ετών να αυξάνεται στις Ευρωπαϊκές χώρες, γίνεται προφανής η επιτακτική ανάγκη για τη συνέχιση της μάχης απέναντι στον καρκίνο και της αναζήτησης νέων θεραπειών με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και λιγότερες παρενέργειες.  Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει σημαντικά ποσά για τη χρηματοδότηση ανταγωνιστικών ερευνητικών προγραμμάτων που αποσκοπούν στην ανάπτυξη νέων προσεγγίσεων για την αντιμετώπιση της θανατηφόρας αυτής ασθένειας.

Το πρόγραμμα Apotherapy χρηματοδοτείται από το Έκτο Πρόγραμμα Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις Επιστήμες Ζωής και την Υγεία. Πρόκειται για μία σύμπραξη έρευνας μεταξύ ειδημόνων από 7 Ευρωπαϊκές χώρες που συμπεριλαμβάνει επιστήμονες που ασχολούνται με τη βασική βιολογική έρευνα και βιοτεχνολογία καθώς και  ογκολόγους, που η δουλειά τους τους φέρνει σε άμεση επαφή με τους καρκινοπαθείς. Το πρόγραμμα Apotherapy σχεδιάστηκε ειδικά για να χρησιμοποιήσει την εμπειρία και τεχνογνωσία της κάθε ερευνητικής ομάδας που συμμετέχει σ’αυτό. Σκοπός του προγράμματος είναι να παρασκευάσει και να ελέγξει νέους αντι-καρκινικούς παράγοντες που θα μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν σε ένα ευρύ φάσμα όγκων με ελάχιστες για τον ασθενή παρενέργειες.

Το πρόγραμμα βασίζεται σε μία πρωτεΐνη, την CD40, που σε φυσιολογικές συνθήκες υπάρχει σε χαμηλά επίπεδα στην επιφάνεια διάφορων κυτταρικών τύπων στον οργανισμό. Ο ρόλος της πρωτεΐνης CD40 διαφέρει ανάλογα με τα επίπεδα έκφρασής της και το είδος του κυττάρου που εκφράζεται. Είναι γνωστό για παράδειγμα ότι παίζει σημαντικό ρόλο στην οργάνωση και τον συντονισμό της απάντησης του οργανισμού στα παθογόνα, όπως οι ιοί και τα βακτήρια.  Μελέτες αποκάλυψαν πως η ενεργοποίηση της πρωτεΐνης CD40 μπορεί να οδηγήσει στην καταστροφή των καρκινικών κυττάρων, μία διαδικασία που καλείται απόπτωση ή κυτταρικός θάνατος. Ο κυτταρικός θάνατος και ο έλεγχός του είναι λειτουργίες πολύ σημαντικές για τον οργανισμό. Είναι επίσης γνωστό ότι η CD40 ενεργοποιεί την φυσική άμυνα του οργανισμού ενάντια στα καρκινικά κύτταρα, μία σύνθετη διαδικασία που καλείται ‘ανοσολογική απάντηση’ έναντι του όγκου.  Η CD40 παρόλα αυτά δεν επιτελεί όλες τις παραπάνω λειτουργίες από μόνη της. Αντιθέτως, πρέπει να ενεργοποιηθεί εξειδικευμένα από την πρωτεΐνη-συνδέτη της, το CD40L.  

Τα χαρακτηριστικά της CD40 την κάνουν ιδανικό υποψήφιο για την κατασκευή ενός πρωτοπόρου, ισχυρού, πολύπλευρου εργαλείου που να στοχεύει τους καρκινικούς όγκους. Το πρόγραμμα Apotherapy σκοπεύει να σχεδιάσει συνθετικούς μικροσκοπικούς λιποσωμικούς φορείς της πρωτείνης-συνδέτη CD40L. Αφού εισέλθει στον οργανισμό θα ενεργοποιήσει τη σηματοδότηση μέσω CD40 που εκφράζεται στην κυτταρική επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων (Σχήμα 1). Επιστήμονες στην Novosom AG, Γερμανία, θα αναπτύξουν αυτούς τους λιποσωμικούς μεταφορείς μηνυμάτων, έτσι ώστε να έλκονται από την μάζα του όγκου, στοχεύοντας έτσι την CD40L ειδικά στα καρκινικά κύτταρα. Αυτό το αποτελεσματικό σύστημα προσφέρει μία οδό επιλεκτικής καθοδήγησης της αντικαρκινικής θεραπείας ακριβώς εκεί που απαιτείται, αφήνοντας τον περιβάλλοντα φυσιολογικό ιστό ανεπηρέαστο από την αγωγή.

Αυτά τα συνθετικά μηνύματα δεν είναι το μοναδικό μέσο που έχουμε στα χέρια μας για να καταστρέψουμε τα καρκινικά κύτταρα με τη χρήση του CD40. Στη Φιλανδία, την Ελλάδα και τη Σουηδία, έμπειροι επιστήμονες που δουλεύουν υπό την καθοδήγηση των καθηγητών Hemminki, Ηλιόπουλος και Loskog αντίστοιχα, θα εργαστούν για να κατασκευάσουν ιούς που θα εκφράζουν το γονίδιο για την πρωτείνη CD40L στους όγκους. Οι ερευνητές θα χρησιμοποιήσουν τον ιό του κοινού κρυολογήματος, που έχει τροποιηθεί στο έργαστήριο ώστε τα ανεπιθύμητα ιικά γονίδια να αντικαθίστανται από το γονίδιο για την CD40L. Έτσι, ο ανασυνδυασμένος CD40L αδενοϊός, δρα σαν Δούρειος Ίππος που μπορεί να μπει ανενόχλητος στο κύτταρο και να απελευθερώσει το γονίδιο που θα δώσει τον ενεργοποιητή του CD40.  Από τη στιγμή λοιπόν που εισάγεται στο καρκινικό κύτταρο, το γονίδιο της CD40L εκφράζεται και ο πολλαπλασιασμός του καρκινικού κυττάρου σταματά. Οι επιστήμονες ελπίζουν στη διαλεύκανση των σύνθετων επιπτώσεων του κυτταρικού θανάτου που επάγεται από τον CD40.  Ελπίζουμε πως η συμβολή του ενεργοποιημένου ανοσοποιητικού συστήματος θα αποδειχθεί κρίσιμη για την εξάλειψη του όγκου αφού τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος μπορούν να αναζητούν διαρκώς και όταν εντοπίσουν να καταστρέφουν οιαδήποτε ζωντανά καρκινικά κύτταρα (Σχήμα 2).

Μία επιστημονική ομάδα ιστολόγων που καθοδηγείται από τον Δρ Ehrmann στη Δημοκρατία της Τσεχίας θα είναι υπεύθυνη για την ανάλυση των επιπτώσεων της ενεργοποίησης του CD40 στον όγκο και την περιβάλλουσα περιοχή. Αυτό το τμήμα της δουλειάς είναι ουσιαστικό καθώς θα τεκμηριώσει και θα επιβεβαιώσει το τι συμβαίνει στον ζωντανό οργανισμό, βραχυπρόθεσμα αλλά και μακροπρόθεσμα, κατά την θεραπεία με το CD40L. Εξάλειψη του όγκου μόνο δεν είναι ένας επαρκής και πλήρης στόχος για μία επιστημονική έρευνα. Είναι ζωτικής σημασίας να κατανοήσουμε όχι μόνο τι συμβαίνει όταν μία καρκινική θεραπεία χορηγείται αλλά και πώς συμβαίνει.

Με όλα αυτά κατά νου, ερευνητικές ομάδες στην Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, καθοδηγούμενες από τους καθηγητές Broginni και Falasca αντίστοιχα, θα μελετούν πώς η ενεργοποίηση του CD40 μπορεί να γίνει πιο αποδοτική στην καταστολή του όγκου (Σχήμα 3). Μέρος από τον στενά ρυθμιζόμενο έλεγχο του φυσιολογικού κυτταρικού θανάτου περιλαμβάνει μία ποικιλία «φρένων» που αντιπαρέρχονται των σημάτων για θανάτωση. Το κύτταρο πρέπει να αναιρέσει αυτά τα «φρένα» για να επιτραπεί η συνέχιση του μονοπατιού που οδηγεί στον κυτταρικό θάνατο.  Κεντρικός ρόλος στην ανάπτυξη μιας CD40-βασιζόμενης θεραπείας είναι, συνεπώς, η λεπτομερής ανάλυση των ανασταλτικών αυτών μονοπατιών και του τρόπου δράσης τους. Η ανάπτυξη ανταγωνιστών-φαρμάκων που μπορούν να αναιρέσουν αυτά τα «φρένα» είναι ουσιαστική αν θέλουμε να μελετήσουμε το πλήρες δυναμικό της πρωτείνης-συνδέτη CD40L σαν αντικαρκινική θεραπεία.

Σε καθημερινή βάση κάθε ομάδα επιστημόνων καθοδηγείται από τους πρωτεύοντες ερευνητές και το πρόγραμμα στο σύνολό του συντονίζεται από τον επικεφαλή της Ελληνικής ομάδας, τον Αν. Καθηγητή Αριστείδη Ηλιόπουλο. Η κοινοπραξία επιστημόνων του προγράμματος Apotherapy, κλινικοί και ερευνητές, θα συναντιώνται ετησίως για την λεπτομερή ανασκόπηση της προόδου κάθε ομάδος. Οι στόχοι είναι καθορισμένοι και η στρατηγική έχει σχεδιαστεί με προσοχή ώστε όχι μόνο να τους επιτύχουμε αλλά να προχωρήσουμε παραπέρα, φέρνοντας την βασική επιστημονική έρευνα πιο κοντά στους ασθενείς που τη χρειάζονται. Κατά το τέλος της τρίχρονης περιόδου χρηματοδότησης θα αναζητήσουμε συνέχισή της από την Ευρωπαική Επιτροπή, με την ελπίδα να φτάσουμε την νεα θεραπεία στο στάδιο των κλινικών δοκιμών.

---------------------------------------------
Apotherapy: «Θεραπεία συμπαγών όγκων βασιζόμενη σε τροποποιήσεις του προσδέτη της πρωτείνης CD40».

Αριθμός συμβολαίου με την ΕΕ: 037344
Συνολικό κόστος: 2,110,263 €
Χρηματοδότηση ανάθεσης: 1,895,900 €
Apotherapy





 
CD40, cancer, therapy, PI3 kinase, immunotherapy, gene therapy, signaling, European Commission Program, FP6, Virtual Medical Lab, Faculty of Medicine, University of Crete
 
 



Visitors:
Designed by: George Savakis for Virtual Medical Lab (Faculty of Medicine - Univercity of Crete)